• marsecstrat

Damen Crossover: Η επιτομή της φρεγάτας πολλαπλών ρόλων


Η σειρά Crossover (ΧΟ) της Damen Schelde Naval Shipbuilding (DSNS), μέλους του Damen Shipyards Group, αποτελεί μία μοναδική κλάση μονάδων επιφανείας, συνιστώντας ένα υβρίδιο μεταξύ μία μεγεθυμένης κορβέτας τύπου SIGMA, ενός Αποβατικού Πλοίου Δεξαμενής (LPD) τύπου Enforcer και ενός Σκάφους Υπεράκτιας Περιπολίας (OPV) κλάσης Holland. Η οικογένεια πλοίων Crossover αναπτύχθηκε με σκοπό την εκτέλεση ευρύτατου φάσματος Αποστολών, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων ο Αντιαεροπορικός Πόλεμος (AAW), ο Πόλεμος Επιφανείας (ASuW), ο Ανθυποβρυχιακός Πόλεμος (ASW), οι Αμφίβιες Επιχειρήσεις, η μεταφορά Ειδικών Δυνάμεων, η Ανθρωπιστική Βοήθεια/Ανακούφιση Καταστροφών (HADR), η θαλάσσια ασφάλεια, οι στρατηγικές μεταφορές, η Έρευνα και Διάσωση (SAR), ο Ανεφοδιασμός και η Εφοδιαστική Υποστήριξη, τα Αντίμετρα Ναρκών (MCM), η ανάπτυξη μη επανδρωμένων εναέριων, θαλάσσιων και υποθαλάσσιων οχημάτων και η υδρογραφική έρευνα.

Φυσικά μεγαλύτερο ενδιαφέρον ανάμεσα στους έξι διαφορετικούς τύπους πλοίου Crossover παρουσιάζουν οι εκδόσεις XO 131 C πλοίου Μάχης (C: Combatant) και XO 139 CF Ταχέος πλοίου Μάχης (CF: Fast Combatant). Πρόκειται για μονάδες με μήκος 131m και 139m, πλάτος 19,6m, εκτόπισμα πλήρους φόρτου 5.300t και 5.900t, μέγιστη συνεχή ταχύτητα 28kts και 30kts αντίστοιχα και πλήρη συμμόρφωση στη Συμμαχική Έκδοση Ναυτικής Μηχανολογίας (ANEP) 77 του NATO περί ναυτικών μονάδων μάχης. Η σχεδίαση της υπερκατασκευής ενσωματώνει εκτεταμένα χαρακτηριστικά περιορισμού της ραδιοδιατομής (RCS), ενώ αυτή της γάστρας στηρίζεται στην κορβέτα SIGMA, με σημαντικό όμως ύψος εξάλλων που εξασφαλίζει εξαιρετικά χαρακτηριστικά αξιοπλοΐας ακόμη και υπό ακραίες καιρικές συνθήκες. Το προωστήριο σκεύος αποτελείται από Συνδυασμό κινητήρων Diesel και Ηλεκτροκινητήρων ή Diesel (CODLOD: υβριδική πρόωση diesel), εξασφαλίζοντας μηχανολογική αξιοπιστία και δραστικό περιορισμό του ακουστικού ίχνους του πλοίου κατά την πλεύση με ταχύτητα έως 15kts. Το πλοίο διαθέτει τεράστιο κατάστρωμα πτήσης, με διαστάσεις 40m×18,5m και δυνατότητα υποδοχής ελικοπτέρου με Μέγιστο Βάρος Απονήωσης (MTOW) της τάξης των 20t, κατηγορίας του CH-47 Chinook, ενώ το υπόστεγο διαθέτει δυνατότητα φιλοξενίας δύο ελικοπτέρων με MTOW της τάξης των 10t. Το πλήρωμα αποτελείται από 108 έως 125 μέλη.

Κύριο χαρακτηριστικό της σειράς Crossover είναι το αποκαλούμενο «Κατάστρωμα X» (X-Deck), το οποίο βρίσκεται κάτω από το κατάστρωμα πτήσης και μπορεί να δεχθεί Πνευστές Λέμβους Άκαμπτης Γάστρας (RHIB) ή Σκάφη Απόβασης Οχημάτων και Προσωπικού (LCVP) που καθελκύονται από πρυμναία ράμπα, οχήματα που αποβιβάζονται από πρυμναίο καταπέλτη (Roll-on Roll-off: RoRo) ή φορτίο που εκφορτώνεται μέσω πλευρικών θυρών και του συστήματος X-Crane, που αποτελεί συνδυασμό γερανού και επωτίδας, με δυνατότητα ανύψωσης 25t. Παράλληλα υπάρχει ανελκυστήρας για τη μεταφορά βαρέων οχημάτων προς το κατάστρωμα πτήσης. Το X-Deck μπορεί επίσης να φιλοξενήσει 128 εξοπλισμένους στρατιώτες ή να διαμορφωθεί ως πλωτό νοσοκομείο, ενώ κατά τη σχεδίασή του λήφθηκαν υπ’ όψη συστήματα που ήδη βρίσκονται σε υπηρεσία, όπως Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα (UAV) και Τηλεχειριζόμενα Οχήματα (ROV) για επιχειρήσεις MCM, με σκοπό την εξάλειψη προβλημάτων συμβατότητας που παρουσιάζονται συχνά σε νέες σχεδιάσεις πλοίων. Επιπλέον, οι πολλαπλές προσβάσεις επιτρέπουν τη μελλοντική εγκατάσταση συστημάτων που δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί, προσδίδοντας στο πλοίο πολύ υψηλότερη προσαρμοστικότητα και λειτουργική ευελιξία από τις υπόλοιπες φρεγάτες γενικής χρήσης. Η DSNS τονίζει ότι πρόκειται για χαρακτηριστικό που καθιστά το πλοίο μοναδικό και μη συγκρίσιμο με τις σχεδιάσεις που προσφέρονται από τους υπόλοιπους κατασκευαστές. Παράλληλα, αναφέρει ότι πέτυχε το βέλτιστο συγκερασμό ανάμεσα στο διαθέσιμο όγκο και επιφάνεια καταστρώματος και στις επιδόσεις ταχύτητας, ευελιξίας και αυτονομίας, προκειμένου το πλοίο να είναι πολυλειτουργικό (multi-functional) και όχι «πολυαχρηστικό» (“multi-useless”). Η καθέλκυση λέμβων από την πρυμναία ράμπα καταργεί όχι μόνο την ανάγκη χρήσης πλευρικών επωτίδων, η οποία δυσχεραίνει τη σχετική διαδικασία υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες, αλλά και την απαίτηση εγκατάστασης ειδικού παραπετάσματος για περιορισμό της RCS του σχετικού ανοίγματος σε κάθε πλευρά του πλοίου. Τέλος, η ενσωμάτωση του X-Deck δεν επιφέρει δυσμενείς συνέπειες σε κρίσιμα ναυπηγικά χαρακτηριστικά, καθώς, ενδεικτικά, η έκδοση XO 139 CF έχει λόγο μήκους προς πλάτος ίσο με αυτόν της φρεγάτας κλάσης Iver Huitfeldt.

Η λειτουργική ευελιξία (flexibility) αποτελεί ίσως το κυριότερο απαιτούμενο χαρακτηριστικό των σύγχρονων μονάδων επιφανείας. Αν και η έννοιά της δε διευκρινίζεται σε επίσημα κείμενα του NATO ή του Ναυτικού των ΗΠΑ (USN), ο όρος αυτός χρησιμοποιείται προκειμένου να αποδώσει τη δυνατότητα ανάληψης ετεροειδών αποστολών, καθώς και τη δυνατότητα ολοκλήρωσης νέων ηλεκτρονικών συστημάτων, όπλων και τηλεχειριζόμενων οχημάτων χωρίς την ανάγκη εκτεταμένης επανασχεδίασης και δομικών παρεμβάσεων. Οι δυνατότητες αυτές είναι πλέον εξαιρετικά σημαντικές εξ αιτίας του υψηλότατου κόστους των νεότευκτων μονάδων επιφανείας και της παραμονής τους σε υπηρεσία επί δεκαετίες. Οι κυριότερες αλλά σε καμία περίπτωση οι μοναδικές μέθοδοι για την αύξηση της λειτουργικής ευελιξίας μίας ναυτικής μονάδας είναι η εξ αρχής σχεδίασή της με αυξημένο εκτόπισμα και εσωτερικό όγκο, η ενσωμάτωση θαλάμων αποστολής (mission bays), χώρων μεταφοράς οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων ISO, η χρήση κινητών διαφραγμάτων, η υιοθέτηση κοινών ξενοδοχειακών τμημάτων και η εξασφάλιση αυξημένων και προσαρμόσιμων σημείων παροχής ισχύος, ψύξης και μετάδοσης δεδομένων. Αντιπροσωπευτικά, αν και όχι με ταυτόσημη κάθε φορά στόχευση, υπήρξαν τα προγράμματα Τροποποίησης και Εκσυγχρονισμού Ναυτικών Συστημάτων μέσω Τμηματικότητας (SEAMOD), Μηχανολογικών Προτύπων Συστημάτων Πλοίου (SSES), Προσιτότητας Μέσω Κοινότητας (ATC), Διακλαδικής Ομάδας Εργασίας Ανοικτών Συστημάτων (OSJTF), Ολικής Ανοικτής Αρχιτεκτονικής Συστημάτων πλοίου (TOSA), Υπολογιστικού Περιβάλλοντος Ανοικτής Αρχιτεκτονικής (OACE), Αρχιτεκτονικών, Διεπαφών και Τμηματικών Συστημάτων (AIMS) και Ομάδας Συστήματος Αποστολής και Ολοκλήρωσης Πλοίου (MSSIT) του Πλοίου Παράκτιας Μάχης (LCS) του USN, Συνδυασμού Πολλαπλών Χρήσεων (MEKO) των ναυπηγείων Blohm + Voss και Τυποποιημένης Ευελιξίας (STANFLEX) του Βασιλικού Δανικού Ναυτικού (KDM).

Στις φρεγάτες XO 131 C και XO 139 CF μπορεί να εγκατασταθεί εξοπλισμός Ανθυποβρυχιακού Πολέμου (ASW) που περιλαμβάνει σόναρ γάστρας Μέσης Συχνότητας (MF), ενδεικτικά κατηγορίας του Kingklip Mk2, καθώς και Χαμηλής Συχνότητας Ενεργό (LFA) Σόναρ Μεταβλητού Βάθους (VDS) τύπου CAPTAS-4. Το πλοίο διαθέτει Ολοκληρωμένο Ιστό (I-Mast) της Thales, στον οποίο εγκαθίσταται το σύνολο του ηλεκτρονικού εξοπλισμού των συστημάτων μάχης, συμπεριλαμβάνοντας ραντάρ, IFF μη περιστρεφόμενης κεραίας, ηλεκτροπτικό σύστημα ατενίζουσας διάταξης, συστήματα Μέτρων Ηλεκτρονικής Υποστήριξης Ραντάρ (R-ESM) και Επικοινωνιών (C-ESM), τακτικές ζεύξεις δεδομένων και συστήματα επικοινωνιών (V/UHF, AIS, GSM/UMTS, Iridium, WiMAX, SATCOM). Ο Ολοκληρωμένος Ιστός απλά εγκαθίσταται στο πλοίο, διασυνδέεται με τις μονάδες παροχής ισχύος, ψύξης και μετάδοσης δεδομένων και καθίσταται επιχειρησιακός σε διάστημα της τάξης των τριών εβδομάδων, αντί του ενός περίπου έτους που απαιτείται για την εγκατάσταση και δοκιμή του συνόλου των διακριτών ηλεκτρονικών συστημάτων. Με τον τρόπο αυτό παύει η διάσπαρτη εγκατάσταση συστημάτων και κεραιών σε διάφορα σημεία του πλοίου, με αποτέλεσμα την απλουστευμένη μηχανολογική σχεδίαση, τον περιορισμό της RCS, την αύξηση της επιβιωσιμότητας και τη μείωση του κόστους. Παράλληλα, καθίσταται εφικτή η εκτέλεση συντήρησης και επισκευών σε προστατευμένο περιβάλλον, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ο χρόνος ακινησίας του πλοίου. Ειδικότερα ο I-Mast περιλαμβάνει το Ραντάρ Έρευνας Όγκου (VSR) SEA MASTER 400, το οποίο αποτελεί ραντάρ S-δέσμης Ενεργού Διάταξης Ηλεκτρονικής Σάρωσης (AESA) με τέσσερις σταθερές κεραίες, επιτρέποντας έρευνα 360° σε διόπτευση, χωρίς τυφλούς τομείς, καθώς και 70° σε ανύψωση. Το ραντάρ χρησιμοποιεί τις τεχνολογίες σχηματισμού πολλαπλών δεσμών και επεξεργασίας σήματος της οικογένειας ραντάρ SMART, για την καταστολή επιστροφών επιφανείας (clutter suppression), τη μέτρηση ακτινικής ταχύτητας Doppler και τη διάκριση και ταξινόμηση αεροσκαφών και ελικοπτέρων με βάση τη φασματική ανάλυση Doppler, επιτυγχάνοντας μέγιστη εμβέλεια 250km, ρυθμό ανανέωσης δεδομένων 2sec ή 1sec σε περίπτωση κρίσιμης επίγνωσης κατάστασης και παρέχοντας τη δυνατότητα ταυτόχρονης ιχνηλάτησης 1.000 επαφών. Επίσης τo SEA MASTER 400 περιλαμβάνει προαιρετική λειτουργία ζεύξης δεδομένων για την καθοδήγηση βλημάτων σε πτήση. Η Thales προσφέρει την έκδοση AESA 2.0 του ραντάρ, που δεν υπόκειται σε περιορισμούς στο σχηματισμό και τον έλεγχο των δεσμών και ενσωματώνει πλήρη δυνατότητα αναβάθμισης μέσω παρεμβάσεων στο λογισμικό, καθιστώντας το «απρόσβλητο από το μέλλον» (“future-proof”). Επιπρόσθετα μπορεί να εγκατασταθεί διακριτό ραντάρ έρευνας επιφανείας SEA WATCHER 100: Πρόκειται για ραντάρ AESA X-δέσμης με επίσης τέσσερις στατικές κεραίες ισχύος 1kW έκαστη, που επιτρέπουν έρευνα σε διόπτευση 360° και διακριτική ικανότητα 7,5m/° σε μικρή και μέση εμβέλεια και 30m/° σε μακρά εμβέλεια και ρυθμό ανανέωσης 1sec σε μικρή εμβέλεια, 1,6sec σε μέση εμβέλεια και 5sec σε μεγάλη εμβέλεια, παρέχοντας τη δυνατότητα εντοπισμού στόχων ελάχιστης ταχύτητας 0m/s, καθώς και μικροσκοπικών στόχων όπως περισκόπια υποβρυχίων, επιπλέουσες νάρκες ή το κεφάλι δυτών, καθώς και για ταυτόχρονη ιχνηλάτηση 200 επαφών.

Ο υπόλοιπος εξοπλισμός περιλαμβάνει πυροβόλο διαμετρήματος 76mm και VLS Mk41 8 θέσεων εκτόξευσης για 32 Εξελιγμένα Βλήματα Sea Sparrow (ESSM) RIM-162 Block 2 στο πρόστεγο, του οποίου η διαθέσιμη επιφάνεια στην έκδοση XO 139 CF φαίνεται πως επιτρέπει την εγκατάσταση πυροβόλου διαμετρήματος 127mm ή δεύτερου VLS Mk41 ισάριθμων θέσεων εκτόξευσης. Στο μεσόστεγο εγκαθίστανται οκτώ Βλήματα Εναντίον Πλοίων (ASM), ενδεικτικά Βλήματα Ναυτικής Κρούσης (NSM), ενώ περιλαμβάνονται επίσης τορπιλοσωλήνες τόσο για ανθυποβρυχιακές τορπίλες διαμέτρου 324mm, όσο και για βαρείες τορπίλες διαμέτρου 533mm στην πρύμνη, καθώς και δύο συστήματα αντιβληματικής άμυνας Millennium με πυροβόλο GDM-008 διαμετρήματος 35mm, που εξασφαλίζουν περιφερειακή κάλυψη, από τα οποία τουλάχιστον το ένα θα μπορούσε να αντικατασταθεί από Οπλικό Σύστημα Κατευθυνόμενου Βλήματος (GMWS) Mk31 με 21 Βλήματα Περιστρεφόμενης Αεροδομής (RAM) RIM-116.

Συνοψίζοντας, οι φρεγάτες XO 131 C και XO 139 CF μπορεί αρχικά να ξενίζουν λόγω της ύπαρξης του X-Deck, όμως διαθέτουν πολυάριθμα σημεία υπεροχής: Κορυφαία δυνατότητα ανάληψης πολλαπλών ρόλων, πλήρη εξοπλισμό για κάθε είδος ναυτικού πολέμου, ανεπανάληπτη λειτουργική ευελιξία για τη μεταφορά οχημάτων, στρατευμάτων και τηλεχειριζόμενων συστημάτων, εκτεταμένα περιθώρια προσαρμογής σε μεταβαλλόμενες επιχειρησιακές απαιτήσεις, ηλεκτρονικό εξοπλισμό τεχνολογίας αιχμής με προεξάρχοντα τα δύο ραντάρ AESA στατικών κεραιών και υψηλές επιδόσεις μέγιστης συνεχούς ταχύτητας και αξιοπλοΐας. Παράλληλα, πρόκειται για παγιωμένη σχεδίαση, που δεν απαιτεί χρόνο εξέλιξης ανάλογο αυτού που απαιτείται για τη φρεγάτα που θα αντικαταστήσει τον τύπο M, η ένταξη της οποίας σε υπηρεσία, σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες, τοποθετείται στην καλύτερη περίπτωση το 2028. Τέλος, τα πλοία προέλευσης Damen (πρώην Royal Schelde), όπως είναι οι φρεγάτες των τύπων S, M και LCF, απολαμβάνουν εξαιρετική φήμη ανάμεσα στα στελέχη μεγάλου αριθμού ναυτικών δυνάμεων διεθνώς, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται το ΠΝ.

Πρόσφατες δημοσιεύσεις

Original.png

Ιστολόγιο για τη θαλάσσια ισχύ, την εθνική ασφάλεια στο θαλάσσιο τομέα,

τους ναυτικούς εξοπλισμούς και το δίκαιο της θάλασσας,

με έμφαση στην Ελλάδα και την Κύπρο

© 2020 Maritime Security Strategy