• marsecstrat

Κορβέτα τύπου Doha: Παγκόσμιας κλάσης


Στις 16 Ιουνίου 2016 υπογράφηκε Επιστολή Πρόθεσης (LoI) από τους υπουργούς άμυνας του Κράτους του Κατάρ Khalid bin Mohammed Al Attiyah και της Ιταλικής Δημοκρατίας Roberta Pinotti, με αντικείμενο την προμήθεια από τις Ναυτικές Δυνάμεις του Εμίρη του Κατάρ τεσσάρων κορβετών πολλαπλών ρόλων, δύο υπεράκτιων περιπολικών σκαφών, ενός αποβατικού πλοίου δεξαμενής (LPD) και υπηρεσιών πολυετούς υποστήριξης και εκπαίδευσης, με συνολικό συμβατικό τίμημα της τάξης των 3,8 δις ευρώ. Δέκα τρεις ημέρες αργότερα, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου του Ναυτικού του Κατάρ Υποναύαρχος Mohammed Nasser Al Mohannadi και ο εμπορικός διευθυντής της MBDA Antonio Perfetti υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για τον οπλισμό των πλοίων, έναντι συμβατικού τιμήματος της τάξης του 1 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα η συνολική αξία της προμήθειας να προσεγγίζει τα 5 δισ. ευρώ. Η πρώτη από τις προαναφερόμενες συμβάσεις ενεργοποιήθηκε στις 2 Αυγούστου 2017 και προβλέπει την έναρξη παραδόσεων το 2022, έτος ανάληψης από το Κατάρ της διοργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλου της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ποδοσφαιρικών Ενώσεων (FIFA), κατά το οποίο σχεδιάζεται η απόκτηση της επιχειρησιακής δυνατότητας Κατά Τακτικών Βαλλιστικών Βλημάτων (ATBM), με πρόσθετους πυλώνες την προμήθεια ραντάρ AN/FPS-132 Block V ύψους $1 δισ. και νέου συστήματος C4I για το Ναυτικό. Το LPD θα στηρίζεται στο LPD Kalaat Béni Abbès των Αλγερινών Ναυτικών Δυνάμεων και τα υπεράκτια περιπολικά σκάφη στην κλάση Falaj 2 του Ναυτικού των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τέσσερις κορβέτες, οι οποίες στηρίζονται στην κορβέτα πολλαπλών ρόλων της Fincantieri. Πρόκειται για πλοίο με μήκος 107m, μήκος μεταξύ καθέτων 99,6m, πλάτος 14,7m, βύθισμα χωρίς τις έλικες 4,2m και εκτόπισμα πλήρους φόρτου 3.250t. Παρά την καταχρηστική ονομασία «κορβέτα», πρόκειται για φρεγάτα σύμφωνα με τα κριτήρια της Συμφωνίας Τυποποίησης του NATO (STANAG) 1166. Η σχεδίαση του πλοίου υπόκειται στους Κανόνες του Βασιλικού Ιδρύματος Ναυτικών Αρχιτεκτόνων (RINA) για την Ταξινόμηση Πολεμικών Πλοίων (RINAMIL). Το προωστήριο σκεύος είναι Συνδυασμός Πετρελαιοκινητήρων και Πετρελαιοκινητήρων (CODAD), αποτελούμενο από τέσσερις κύριες μηχανές MAN 20V 28/33D STC συνολικής ισχύος 42.900bhp, οι οποίες μέσω δύο συγκροτημάτων μείωσης στροφών και αξόνων κινούν ισάριθμες Έλικες Ελεγχόμενου Βήματος (CPP), επιτυγχάνοντας μέγιστη συνεχή ταχύτητα 28kts, αυτονομία 21 ημερών και εμβέλεια άνω των 3.500nm με ταχύτητα 15kts. Το πλοίο διαθέτει πτερύγια ενεργής σταθεροποίησης και πρωραίο έλικα πηδαλιουχίας. Για την παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος διατίθενται τέσσερις ηλεκτρογεννήτριες, οι οποίες κινούν ισάριθμους εναλλάκτες. Το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Πλατφόρμας (IPMS) SEASNavy αναλαμβάνει τη διαχείριση των λειτουργιών πρόωσης, διαχείρισης ισχύος και ενέργειας, ελέγχου καταστροφών, ανίχνευσης πυρκαγιάς, Θέρμανσης, Εξαερισμού Και Κλιματισμού (HVAC), διανομής δεδομένων ναυτιλίας, Τηλεόρασης Κλειστού Κυκλώματος (CCD), εσωτερικών επικοινωνιών, ολοκληρωμένης γέφυρας, δυναμικής τοποθέτησης, συντήρησης, εκπαίδευσης και βοηθητικών υπηρεσιών. Το πλήρωμα αποτελείται από 98 μέλη, στα οποία προστίθενται ακόμη 14 για διάφορους σκοπούς. Το πλοίο μπορεί να διεξαγάγει επιχειρήσεις ελικοπτέρου NH90, για το οποίο διατίθενται κατάλληλων διαστάσεων κατάστρωμα πτήσης και υπόστεγο.

Ο κύριος αισθητήρας της κορβέτας είναι το ραντάρ KRONOS Grand Naval της Leonardo. Πρόκειται για ραντάρ C-δέσμης, Ενεργού Διάταξης Ηλεκτρονικής Σάρωσης (AESA) μονής κεραίας με ρυθμό περιστροφής 60rpm, αποτελούμενη από στοιχεία Λήψης-Εκπομπής (Rx-Tx) στερεάς κατάστασης, το οποίο προορίζεται για μοναδικό ραντάρ επιτήρησης και ελέγχου πυρός κύριων μονάδων επιφανείας και για πρώτη φορά εγκαθίσταται σε πλοίο μεγέθους κορβέτας, εξασφαλίζοντας επιχειρησιακές επιδόσεις αντιαεροπορικής άμυνας υψηλότερες εκείνων μίας φρεγάτας γενικής χρήσης. Επιτυγχάνει μέγιστη εμβέλεια εντοπισμού υψηλότερη των 300km, δυνατότητα μετακίνησης της δέσμης κατά ±45° σε διόπτευση και ±60° σε ανύψωση, κάλυψη ανύψωσης 85° σε διαμόρφωση ιχνηλάτησης και ταυτόχρονη ιχνηλάτηση περισσότερων από 300 στόχων. Το ραντάρ εκτελεί αξιολόγηση και προτεραιοποίηση απειλών με πολλαπλούς ρυθμούς ανανέωσης ιχνηλάτησης, που φθάνουν έως το 1sec για Ιχνηλάτηση Υψηλής Προτεραιότητας (HPT), εξειδικευμένη έρευνα ορίζοντα για ιχνηλάτηση στόχων που τον διασχίζουν σε περιορισμένη ακτίνα (pop-up), καταστολή πλευρικών λοβών σε επίπεδο χαμηλότερο των 40dB, Έλεγχο Εκπομπών (EMCON), εντοπισμό και ιχνηλάτηση πηγής παρεμβολών και δυνατότητα καθοδήγησης έως και 16 βλημάτων αντιαεροπορικής άμυνας Aster 30 με ακρίβεια Ραντάρ Ελέγχου Πυρός (FCR), η εγκατάσταση του οποίου είναι συνεπώς περιττή. Ο Μέσος Χρόνος Μεταξύ Κρίσιμων Βλαβών (MTBCF) είναι εκτενέστερος των 3.000h και ο Μέσος Χρόνος Επισκευής (MTTR) για αντικατάσταση TRM είναι βραχύτερος των 45min.

Ο υπόλοιπος ηλεκτρονικός εξοπλισμός περιλαμβάνει Σύστημα Ελέγχου Όπλων (WCS) NA-30S Mk2 με ραντάρ X- και Ka-δέσμης και Ηλεκτροπτικό (EO) σύστημα με τηλεοπτικό (TV) και υπέρυθρο (IR) αισθητήρα, καθώς και αποστασιόμετρο laser για ιχνλάτηση στόχων, έλεγχο πυροβόλων, αυτόματη εμπλοκή στόχων υψηλής προτεραιότητας, ιχνηλάτηση Πέραν Του Ορίζοντα (OTH) με την εκμετάλλευση του φαινομένου της κυματοδήγησης ραδιοσυχνοτήτων (RF ducting), ελαχιστοποίηση του χρόνου αντίδρασης κατά στόχων ελάχιστου ύψους πτήσης (sea-skimmers), καθοδήγηση πυρομαχικών DART σε περίπτωση εγκατάστασης του συστήματος Strales και, προαιρετικά, Καταύγαση Συνεχούς Κύματος (CWI). Επίσης εγκαθίστανται EO Σύστημα Ελέγχου Πυρός Πυροβόλου (GFCS) Medusa Mk4/B για τον έλεγχο όπλων μικρού και μεσαίου διαμετρήματος, δύο Συστήματα Σιωπηλής Πρόσκτησης και Επιτήρησης (SASS) για Επιτήρηση IR Μέσου και Μακρού Μήκους Κύματος (MWIR/LWIR) 3-5μm και 8-12μm αντίστοιχα, σύστημα άμυνας κατά τορπιλών Morpheus με συμπαγές παθητικό σόναρ συρόμενης διάταξης (towed array) Black Snake για ταχεία ταξινόμηση ηχητικών πηγών, προειδοποίηση επερχόμενων τορπιλών σε ακτίνα μεγαλύτερη των 6km, εντοπισμό διόπτευσης, επίλυση πλευρικής ασάφειας χωρίς την ανάγκη για εγκατάσταση τριπλών υδροφωνικών διατάξεων ή για εκτέλεση ελιγμών από το πλοίο, καθώς και δύο Συστήματα Αντιμέτρων Τορπιλών (TCS) C310 με στατικούς επενεργητές παρεμβολής ή κινούμενους μίμησης, πρωραίο ενεργό σόναρ οριζόντιας και κατακόρυφης διάταξης Thesan για ναυτιλία, προειδοποίηση σύγκρουσης, αποφυγή ναρκών και προειδοποίηση τορπιλών στον τομέα που δεν καλύπτεται από το σόναρ Black Snake, σύστημα Μέτρων Ηλεκτρονικής Υποστήριξης/Ηλεκτρονικών Αντιμέτρων (ESM/ECM) Virgilius με κεραίες AESA και Ψηφιακή Μνήμη Ραδιοσυχνοτήτων (DRFM), Σύστημα Εξαπόλυσης Αντιμέτρων (DLS) SYLENA Mk2, σχήμα επικοινωνιών της Rohde & Schwarz, δορυφορικές επικοινωνίες (SATCOM), σύστημα ναυτιλίας της SEASTEMA με ραντάρ Kelvin Hughes (πλέον Hensoldt UK) και Σύστημα Διαχείρισης Μάχης (CMS) ανοικτής αρχιτεκτονικής ATHENA με Επεξεργαστή Πολλαπλής Ζεύξης Δεδομένων (M-DLP) και Κονσόλες Πολλαπλής Λειτουργίας (MFC), το οποίο μεταξύ άλλων υποστηρίζει λειτουργίες Αξιολόγησης Απειλών και Ανάθεσης Όπλων (TEWA) και σχηματισμού της Κοινής Επιχειρησιακής Εικόνας (COP), συγχωνεύοντας δεδομένα από τις ζεύξεις Link 11, Link 16, Link Y Mk2 και το Διακλαδικό Πρωτόκολλο Εφαρμογών Επέκτασης Εμβέλειας (JREAP), ενώ υπάρχει πρόβλεψη και για ζεύξη Link 22.

Ο εντυπωσιακός εξοπλισμός 16 βλημάτων αντιαεροπορικής άμυνας περιοχής Aster 30 Block 1NT, εγκατεστημένων σε δύο Συστήματα Κατακόρυφης Εκτόξευσης (SYLVER) A50 συνολικά ισάριθμων θέσεων εκτόξευσης εξασφαλίζει, σε συνδυασμό με το ραντάρ KRONOS Grand Naval, επιδόσεις Αντιαεροπορικού Πολέμου (AAW) πολύ υψηλότερες μίας φρεγάτας γενικής χρήσης. Το βλήμα Aster 30 επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα Mach 4,5, βεληνεκές εκτενέστερο των 100km, μέγιστο ύψος αναχαίτισης 20km και μέγιστη φόρτιση ελιγμών 60g, χάρη στο συνδυασμό ισχυρού αεροδυναμικού ελέγχου και εγκάρσιας ώσης (PIF/PAF) μέσω ακροφυσίων στα ακροπτερύγια των σταθερών πτερυγίων χαμηλού λόγου διατάματος. Στην έκδοση Block 1NT, ο ενεργός ερευνητής AD4A Ku-δέσμης συχνοτήτων (12-18GHz) αντικαταστάθηκε από νεότερο που εκπέμπει στην Ka-δέσμη (27-40GHz), με αποτέλεσμα την αύξηση του γωνιακού διαχωρισμού και της ακτίνας πρόσκτησης, καθώς και της πιθανότητας άμεσης πρόσκρουσης στο στόχο, ακόμη κι αν αυτός διαθέτει χαρακτηριστικά περιορισμένης ραδιοδιατομής (RCS). Με τον τρόπο αυτό το βλήμα Aster 30 Block 1NT καλύπτει ολόκληρο το φάσμα των Βαλλιστικών Βλημάτων Μικρού Βεληνεκούς (SRBM), καθώς και αυτό των Βαλλιστικών Βλημάτων Μέσου Βεληνεκούς (MRBM) έως τα 1.500km. Επίσης περιλαμβάνονται πυροβόλο OTO Super Rapid διαμετρήματος 76mm με κάνη 62cal, οκτώ Βλήματα Εναντίον Πλοίων (ASM) MM40 Exocet Block 3 υψηλής υποηχητικής ταχύτητας και βεληνεκούς εκτενέστερου των 180km, Οπλικό Σύστημα Κατευθυνόμενου Βλήματος (GMWS) Mk31 με 21 Βλήματα Περιστρεφόμενης Αεροδομής (RAM) RIM-116C Block 2 ταχύτητας Mach 2,8, βεληνεκούς 13km και φόρτισης ελιγμών 60g, εγκατεστημένα σε περιστρεφόμενο φορέα Mk49 Mod3 και δύο Τηλεχειριζόμενους Σταθμούς Όπλων (RWS) OTO-MARLIN WS με πυροβόλο 30mm.

Το φημολογούμενο κόστος τεσσάρων πλοίων με υπηρεσίες Εν Συνεχεία Υποστήριξης (FOS) δεκαετούς διάρκειας, εκτιμάται στο συνολικό ποσό των 2,6 δισ. ευρώ, επομένως το κόστος μονάδας της κορβέτας τύπου Doha με δεκαετή FOS ανέρχεται στο ποσό των 650 εκατ. ευρώ. Η σύμβαση με την MBDA, ύψους 1 δισ. ευρώ, αφορά την πρόσκτηση βλημάτων MM40 Exocet Block 3 για τις τέσσερις κορβέτες Doha και τα δύο υπεράκτια περιπολικά σκάφη κλάσης Musherib, βλημάτων Aster 30 Block 1NT για τις κορβέτες Doha και το LPD και βλημάτων VL MICA για τα σκάφη κλάσης Musherib. Συνεπώς μπορεί βάσιμα να υποτεθεί ότι ποσοστό 70-80% του συμβατικού τιμήματος αφορά τα οπλικά συστήματα των τεσσάρων κορβετών, με αποτέλεσμα το συνολικό κόστος πρόσκτησης και δεκαετούς FOS τεσσάρων πλήρως οπλισμένων πλοίων να προσεγγίζει τα 3,5 δισ. ευρώ. Το κόστος αυτό μπορεί να θεωρείται υψηλό για μονάδα μάχης κατηγορίας κορβέτας, όμως υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για πλοίο με δυνατότητα AAW περιοχής και συστήματα μάχης τεχνολογίας αιχμής και κορυφαίων επιδόσεων. Επιπλέον, το κόστος αυτό προκαλεί τον πειρασμό της σύγκρισης ανάμεσα στην κορβέτα τύπου Doha και το πλοίο Μάχης Επιφανείας Πολλαπλών Αποστολών (MMSC) του ναυτικού της γειτονικής Σαουδικής Αραβίας, σε διαμόρφωση με VLS Mk41 οκτώ θέσεων εκτόξευσης για 32 βλήματα RIM-162 ESSM, το κόστος του οποίου, σύμφωνα με ενημέρωση Τιμής και Διαθεσιμότητας (P&A) της κυβέρνησης των ΗΠΑ προς την Ελλάδα τον Οκτώβριο 2019, ανέρχεται σε $4 δισ. Τα 4 MMSC θα διαθέτουν συνολικά διπλάσια (128) βλήματα αντιαεροπορικής άμυνας, όμως το υποδιπλάσιο βεληνεκές του ESSM εντείνει την ανάγκη εξ αρχής εμπλοκής επερχόμενων ASM με δύο βλήματα, με αποτέλεσμα να περιορίζεται δραστικά το πλεονέκτημα του αυξημένου φόρτου μάχης, συρρικνώνοντας ταυτόχρονα τη ζώνη προστασίας συνοδευόμενων μονάδων. Αντίθετα, παρά το φόρτο 16 βλημάτων, το πολύ εκτενέστερο βεληνεκές και η υπέρτερη ικανότητα εκτέλεσης τερματικών ελιγμών του Aster 30 διευρύνουν θεαματικά τη ζώνη φονικότητας για τα αντίπαλα αεροσκάφη και βλήματα, παρέχοντας τον απαιτούμενο χρόνο για την αντιμετώπιση με τα υπόλοιπα μέσα τυχόν διαφυγόντων βλημάτων και εξασφαλίζοντας επαρκή προστασία σε συνοδευόμενες μονάδες. Ακόμη και μετά την εγκατάσταση βλημάτων ESSM Block 2 ενεργής τερματικής καθοδήγησης ραντάρ, είναι βέβαιο πως το ραντάρ TRS-4D παρέχει αισθητά μικρότερο αριθμό διαύλων καθοδήγησης σε βλήματα εν πτήσει σε σύγκριση με το ραντάρ KRONOS Grand Naval, όπως υποδεικνύουν η μεγαλύτερη επιφάνεια της κεραίας του τελευταίου και ο διπλάσιος ή τετραπλάσιος ρυθμός περιστροφής της. Επομένως με το συνδυασμό KRONOS Grand Naval και Aster 30 το Ναυτικό του Κατάρ μεταβαίνει σε πολύ υψηλότερο επίπεδο επιχειρησιακών δυνατοτήτων αντιαεροπορικής άμυνας, καθιστώντας ταυτόχρονα αποδοτικό το κόστος της σχετικής επένδυσης, γεγονός που δε θα ίσχυε ενδεικτικά στην περίπτωση της απόκτησης από το ΠΝ μόλις δύο φρεγατών τύπου Belharra εξοπλισμένων με 24 βλήματα του ίδιου τύπου η κάθε μία. Επιπρόσθετα, η κορβέτα τύπου Doha δε βαρύνεται με τα μειονεκτήματα της υπερκατασκευής από αλουμίνιο και του πολύπλοκου συγκροτήματος πρόωσης του MMSC. Τέλος, η έλλειψη δυνατοτήτων Ανθυποβρυχιακού Πολέμου (ASW) της κορβέτας αποκαθίσταται ευχερώς, καθώς η Fincantieri τονίζει ότι υπάρχουν προβλέψεις για την εγκατάσταση σόναρ τρόπιδας και Σόναρ Μεταβλητού Βάθους (VDS)/συρόμενης διάταξης, αναφέροντας ρητά το μέσης και χαμηλής συχνότητας Ενεργό Σόναρ Συρόμενης Διάταξης (ATAS) της Leonardo/WASS. Η τελετή κοπής πρώτου χάλυβα, η θέση της τρόπιδας και η καθέλκυση του πρώτου πλοίου, AL ZUBARAH (F101) πραγματοποιήθηκαν στο ναυπηγείο της Fincantieri στο Muggiano, στις 30 Ιουλίου 2018, 27 Νοεμβρίου 2018 και 27 Ιουλίου 2020 αντίστοιχα, ενώ η άφιξή του στο Κατάρ αναμένεται εντός του 2021. Τέλος, η κορβέτα τύπου Doha ενδέχεται να αποτελέσει τη βάση της Ευρωπαϊκής Κορβέτας Περιπολίας (EPC), η οποία αναπτύσσεται στα πλαίσια της Διαρκούς Δομημένης Συνεργασίας (PESCO) για την ασφάλεια και την άμυνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη σχεδίαση της οποίας μετέχει η Ελλάδα.

Πρόσφατες δημοσιεύσεις

Original.png

Ιστολόγιο για τη θαλάσσια ισχύ, την εθνική ασφάλεια στο θαλάσσιο τομέα,

τους ναυτικούς εξοπλισμούς και το δίκαιο της θάλασσας,

με έμφαση στην Ελλάδα και την Κύπρο

© 2020 Maritime Security Strategy